Obszar po\u0142o\u017cony tu\u017c nad wod\u0105 \u2013 brzegi rzek, jezior i morza jest we wszystkich badaniach najbardziej docenianym \u015brodowiskiem przez ludzi \u2013 zar\u00f3wno do rekreacji, odpoczynku, pracy czy zamieszkania. Jest to te\u017c miejsce, gdzie na granicy l\u0105du i wody gromadzi si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re nie ton\u0105 na dnie, ani nie rozpuszczaj\u0105 si\u0119 w wodzie. Do najwa\u017cniejszych zanieczyszcze\u0144 tego rodzaju nale\u017cy plastik, kt\u00f3ry od kilku lat sta\u0142 si\u0119 obiektem ogromnej mobilizacji badaczy na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wci\u0105\u017c jednak nie wiemy, ile plastiku znajduje si\u0119 w ekosystemie, nie wiemy jak kr\u0105\u017cy pomi\u0119dzy jego cz\u0119\u015bciami i jak szybko go przybywa. W przypadku bada\u0144 organizm\u00f3w morskich, w zale\u017cno\u015bci od rozmiar\u00f3w zwierz\u0105t, dobiera si\u0119 inne metody bada\u0144, i ta sama zasada dotyczy bada\u0144 plastiku. Najmniejsze cz\u0105stki \u2013 mikroplastik (o rozmiarach mikron\u00f3w do 0,5mm) s\u0105 najbardziej rozpowszechnione, ale bardzo trudne do badania \u2013 wymagaj\u0105 zaawansowanych technik analitycznych. Najwi\u0119ksze fragmenty plastiku o rozmiarach od centymetr\u00f3w do metr\u00f3w, s\u0105 \u0142atwo zauwa\u017calne, proste do identyfikacji i zliczenia, takie obiekty mo\u017cna rejestrowa\u0107 na fotografiach jak dokumentacja jako\u015bciowa i ilo\u015bciowa. Ta frakcja jako jedyna mo\u017ce by\u0107 usuwana ze \u015brodowiska poprzez s\u0142u\u017cby oczyszczania lub akcje obywatelskie. Obiektem zainteresowania naszego projektu jest plastik po\u015bredniej wielko\u015bci \u201emezo\u201d czyli fragmenty od 2mm do 2cm \u2013 widoczne go\u0142ym okiem i mo\u017cliwe do \u0142atwego zebrania, jakkolwiek cz\u0119sto przysypana piaskiem, czy wymieszana z innym deponowanym materia\u0142em na brzegu. Ta frakcja plastiku jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczna dla \u015bredniej wielko\u015bci zwierz\u0105t \u2013 np. ptaki myl\u0105 plastikowe kulki z pokarmem. Chcemy dowiedzie\u0107 si\u0119 jak bardzo zanieczyszczone mezo-plastikiem s\u0105 brzegi naszych w\u00f3d \u2013 i oceni\u0107 rodzaje siedlisk i rejony najbardziej nara\u017cone. Nasz projekt nawi\u0105zuje do podobnych inicjatyw w Europie i na \u015bwiecie takich jak \u201e100 plastic rivers\u201d , \u201eClean coast\u201d i wielu innych.<\/p>\n\n\n\n
Organizacja:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Projekt jest koordynowany przez Instytut Oceanologii PAN (Pracowni\u0119 Edukacji o Morzu i Klimacie), koordynatorem jest dr Tomasz Kijewski a konsultantami prof. Lech Kotwicki i prof. Jan Marcin W\u0119s\u0142awski. Projekt ma swoj\u0105 stron\u0119 https:\/\/www.iopan.pl\/projects\/NaukaObywatelska\/<\/a><\/p>\n\n\n\n w zak\u0142adce \u201eAkcja 6 Water Front\u201d . Zapraszamy do wsp\u00f3\u0142pracy zar\u00f3wno instytucje, organizacje pozarz\u0105dowe, szko\u0142y jak i indywidualne osoby. Wszystkie dane zebrane w projekcie b\u0119d\u0105 umieszczane w otwartej bazie danych i s\u0105 dost\u0119pne publicznie.<\/p>\n\n\n\n Kontakt emailowy tomasz.kijewski@kotmorski.pl<\/p>\n\n\n\n Metodyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wybieramy miejsce tu\u017c nad wod\u0105, gdzie nie ma ro\u015blinno\u015bci i mo\u017cna zebra\u0107 z powierzchni oko\u0142o 20x20cm i grubo\u015bci oko\u0142o 5cm warstw\u0119 piasku\/\u017cwiru\/gleby czy te\u017c zdeponowanego materia\u0142u w formie ro\u015blinno\u015bci l\u0105dowej, czy wodnej. Cz\u0119sto miejsca na brzegu, gdzie obserwujemy du\u017ce ilo\u015bci lekkich, unoszonych przez wod\u0119 patyk\u00f3w, wskazuj\u0105 na deponowanie wszelakich zanieczyszcze\u0144 unoszonych przez wod\u0119, w tym plastiku. Tak\u0105 pr\u00f3bk\u0119 rozdrabniamy na sitku kuchennym o oczkach 1 mm i przesiewamy, dodatkowo przep\u0142ukuj\u0105c wod\u0105, w taki spos\u00f3b, aby przesia\u0107 drobniejsz\u0105 frakcj\u0119, uwa\u017caj\u0105c, aby g\u00f3r\u0105 nie wydosta\u0142y si\u0119 lekkie, p\u0142ywaj\u0105ce kawa\u0142ki plastikowe. Zawarto\u015b\u0107 pozosta\u0142\u0105 po przesianiu najlepiej wy\u0142o\u017cy\u0107 na bia\u0142e t\u0142o (kuweta, talerz, tacka), fotografujemy ca\u0142o\u015b\u0107 z odleg\u0142o\u015bci 30cm, dla pewno\u015bci wybieramy i liczymy kawa\u0142ki plastiku, wykonujemy kolejne zdj\u0119cie i zapisujemy wynik. Najwa\u017cniejsze informacje potrzebne do bada\u0144 to miejsce (pozycja geograficzna) i data zbioru- obserwacji. Bardzo cenne s\u0105 zdj\u0119cia pokazuj\u0105ce miejsce zbioru (z wysoko\u015bci stoj\u0105cego cz\u0142owieka). Bardzo wa\u017cne s\u0105 wyniki zerowe \u2013 je\u017celi w naszych pr\u00f3bkach nie znaleziono plastiku, jest to informacja r\u00f3wnie wa\u017cna jak ta podaj\u0105ca liczb\u0119 odpad\u00f3w. Takich pr\u00f3bek (kwadrat\u00f3w 20x20cm) mo\u017cna zebra\u0107 z jednego miejsca wiele \u2013 \u0142atwo to zrobi\u0107 np. na pla\u017cy, wa\u017cne \u017ceby zapisa\u0107 z ilu pr\u00f3bek pochodzi nasza informacja. Zdj\u0119cia i informacj\u0119 o zbiorze posy\u0142amy mailem na adres<\/p>\n\n\n\n tkijewski@iopan.pl<\/p>\n\n\n\n Nie zawsze dysponujemy odpowiednim sitkiem, a chcieliby\u015bmy wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w akcji liczenia plastiku, z miejsc kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie odwiedzamy. Mo\u017cemy post\u0119powa\u0107 podobnie, z kwadratu 20×20 cm wybieramy skrupulatnie wszystkie cz\u0105stki plastikowe, w zale\u017cno\u015bci od miejsca, przeszukuj\u0105c osady, czy ro\u015blinno\u015b\u0107, patyki deponowane na brzegu.<\/p>\n\n\n\n Uwaga: w naszych pr\u00f3bkach mo\u017cna znale\u017a\u0107 drobne 2-3 milimetrowe kulki, tzw nurdle, prefabrykat plastikowy w formie granulatu. Nurdle mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnego koloru i odpowiada\u0107 r\u00f3\u017cnym rodzajom plastiku, s\u0142u\u017c\u0105 jako materia\u0142 wyj\u015bciowy do produkcji element\u00f3w plastikowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201eWater front\u201d czyli linia brzegu, najcenniejsze siedlisko cz\u0142owieka. Ile gromadzi plastiku? Obszar po\u0142o\u017cony tu\u017c nad wod\u0105 \u2013 brzegi rzek, jezior i morza jest we wszystkich badaniach najbardziej docenianym \u015brodowiskiem przez ludzi \u2013 zar\u00f3wno do rekreacji, odpoczynku, pracy czy zamieszkania. Jest to te\u017c miejsce, gdzie na granicy l\u0105du i wody gromadzi si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re nie… Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »Waterfront czyli badamy mikroplastiki<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-713","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-infobox"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=713"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":751,"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/713\/revisions\/751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kotmorski.fund\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}